Aneurizme perifernih arterija

Aneurizme perifernih arterija su patološka proširenja perifernih arterija uslijed slabljenja arterijskog zida (vidi i str. 738).

Oko 70% aneurizmi perifernih arterija su u poplitealnom, a 20% u iliofemoralnom području. Aneurizme na tim lokacijama često prate aneurizme abdominalne aorte i u >50% slučajeva su obostrane. Njihova ruptura nije česta, ali mogu uzrokovati druge komplikacije, najčešće tromboembolizam. Češće su u muškaraca nego u žena (>20:1), srednja dob oboljelih je 65 god. Aneurizme na arterijama ruku su rijetke; mogu uzrokovati ishemiju ekstremiteta, distalnu embolizaciju i moždani udar.

Infektivna (mikotična) aneurizma može nastati na bilo kojoj arteriji, najčešće na femoralnoj. Obično je uzročnik salmonela, stafilokok, Treponema pallidum (izaziva sifilis).

Najčešći uzroci aneurizmi perifernih arterija su ateroskleroza i septički embolusi.

Obično su asimptomatske. Kod tromboembolizacije, rjeđe rupture aneurizme, ekstremiteti mogu biti bolni, hladni, blijedi, parestetični, odsutnih pulzacija. Infektivne aneurizme mogu uzrokovati lokalnu bolnost, vrućicu, malaksalost i gubitak težine.

Dijagnoza se postavlja ultrasonografski, MR ili CT angiografijom. Na poplitealnu aneurizmu se može posumnjati kad se pri kliničkom pregledu zamijeti proširena, pulsirajuća arterija; dijagnoza se potvrđuje ultrasonografski i angiografski.

Rizik od rupture aneurizme ekstremiteta je nizak (<5% za poplitealne i 1–14% za iliofemoralne aneurizme). Zbog toga je operativni zahvat korekcije aneurizmi arterija nogu najčešće elektivan; indiciran je kod dvostruko proširenog lumena arterije ili kad se pojave simptomi. Operativni zahvat je indiciran u svim slučajevima aneurizmi arterija ruku zbog povećanog rizika od težih komplikacija (tromboembolizam). Zahvaćeni segment arterije se ekscidira i zamjenjuje presatkom. Nakon zahvata ekstremitet je sačuvan u 80–90% slučajeva u asimptomatskih bolesnika te u 70–80% simptomatskih slučajeva.