Fibromuskularna displazija

Fibromuskularna displazija obuhvaća heterogenu skupinu neaterosklerotskih, neupalnih promjena arterija, koje uzrokuju stenozu krvnih žila, okluziju ili aneurizmu.

Fibromuskularna displazija obično pogađa žene između 40–60 god. Uzrok je nepoznat. Smatra se da nasljedna podloga i pušenje mogu biti poticajni činioci. Učestalija je u osoba s bolestima vezivnog tkiva (npr. Ehlers–Danlosov sindrom tip 4, cistična nekroza medije, nasljedni nefritis, neurofibromatoza).

Najčešći tip je karakteriziran preskačućim regijama zadebljalih i stanjenih fibromuskularnih grebena koji sadrže kolagen u mediji (displazija medije) ili opsežnim depozitima kolagena u vanjskoj polovici medije (perimedijalna displazija). Fibomuskularna displazija može zahvatiti renalne arterije (60–75%), karotidne i intrakranijalne arterije (25–30%), intraabdominalne arterije (9%) ili površinsku ilijačnu arteriju (5%).

Fibromuskularna displazija je obično asimptomatska, neovisno o lokalizaciji. Simptomi ovise o lokalizaciji: klaudikacije u bedrenoj regiji i listovima, te oslabljene femoralne pulzacije kod zahvaćenosti arterija nogu; sekundarna hipertenzija kod zahvaćenosti renalne arterije; tranzitorne ishemične atake ili simptomi moždanog udara kod zahvaćanja karotidnih arterija, aneurizmatski simptomi kod zahvaćanja intrakranijskih arterija, i rijetko simptomi mezenterijalne ishemije kod zahvaćanja intraabdominalnih arterija.

Konačna dijagnoza se postavlja angiografijom koja pokazuje zrnast izgled (displazija medije i perimedije) ili koncentrična ili dulja glatka suženja (drugi oblici).

Liječenje ovisi o lokalizaciji. To može biti perkutana transluminalna angioplastika, kirurško premoštenje ili popravak aneurizme. Važno je ustezanje od pušenja. Kontrola drugih rizičnih čimbenika za aterosklerozu (arterijska hipertenzija, dislipidemija, šećerna bolest) može spriječiti ubrzani razvoj stenoze arterija.